รองศาสตราจารย์เอกชาติ จันอุไรรัตน์

เรื่องของสัดส่วนความสวยงามอันเกิดขึ้นจากธรรมชาติที่มนุษย์ เราสามารถถอดรหัสเอาความงามนั้นมาใช้เทียบเป็นความงามมาตรฐานสากลจนเกิดเป็นสถาปัตยกรรมข้าวของเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน     

หอยงวงช้าง (Nautilus) นับเป็นตัวอย่างสำคัญที่ชาวยุโรปคนแรก Leonardo Pisano ที่ค้นพบความลับกฎเกณฑ์การเรียงลำดับจำนวนสัมพันธ์ในวงก้นหอยในธรรมชาติที่เจริญเติบโตเป็นวงขดอยู่ภายในโครงสร้างของหอยงวงช้าง หรือ Nautilus กระทั่งการขยายตัวกลีบดอกทานตะวัน ซึ่งทฤษฎีการเรียงลำดับอัตราส่วนของ Fibonacci ที่ค้นพบนั้นคือ 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55,…. จำนวนทวีคูณที่ได้ของตัวเลขนั้นเกิดจากการบวกกันของคู่ที่อยู่ข้างหน้า   โดยอาศัยอัตราส่วนของการเพิ่มจำนวนจะอยู่ที่ประมาณ 1: 1.618   ซึ่งไม่น่าแปลกใจเลยที่ตัวเลขดังกล่าวใกล้เคียงกับสัดส่วนสมบูรณ์ที่มีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับระดับสากลเช่น Golden Mean ที่เป็นสัดส่วนหนึ่งในจักรวาล1

โครงสร้างสัดส่วนของหอยงวงช้างนั้น คือ logarithmic (คณิตศาสตร์ลอก-อะลิทั่ม=เลขกำลังที่ใช้ในการคำนวณเพื่อช่วยให้การคูณกลายเป็นบวก  การหารกลายเป็นลบ เลขสำหรับหาจำนวนจริงจากผลของการบวกหรือลบนี้เรียก antilogarithm) คล้ายคลึงกับสัดส่วนการขดเป็นวงของสิ่งต่างๆที่อยู่ในธรรมชาติและสัดส่วนร่างกายของมนุษย์เช่นกัน  จะต่างก็เพียงเล็กน้อยเท่านั้น

เราสามารถรับรู้ถึง อารมณ์ ความรู้สึก อย่างกลมกลืนแนบเนียน  ในสัดส่วนของธรรมชาติที่ได้สร้างสรรค์ ซึ่งใกล้เคียงกับการศึกษาค้นคว้าของประติมากรชาวกรีก Phidias จึงเรียกชื่อตามนามของผู้คิดค้นว่า  Phi Phi ซึ่งต่อมาพัฒนากลายเป็นหลักการทาง Physic ปรากฏอยู่ทั่วทุกหนแห่งในจักรวาล  จากทางช้างเผือก (the spirals of galaxies)  วงของหอยงวงช้าง (the spiral of a Nautilus seashell)  จากความกลมกลืนของเสียงดนตรี (the harmony of music)  ความงดงามในศิลปะ (the beauty in art) การเจริญเติบโตของพรรณไม้และกลีบดอก (the growth patterns of flowers and plants)   ขณะที่นักฟิสิกส์ได้สังเกตเห็นพฤติกรรมของแสงและอะตอม (the behavior of light and atoms) รวมไปถึงนักวิเคราะห์ตลาดหุ้นวอลสตรีทที่ค้นพบรูปแบบการขึ้นลงของตัวเลขในตลาดหุ้น (the rising and falling patterns of a market)  

ตลอดช่วงเวลาแห่งประวัติศาสตร์ Phi ถูกเฝ้าสังเกตการณ์ถึงปฏิกิริยาที่กระตุ้นต่ออารมณ์ความรู้สึก และสุนทรียภาพ  ที่ปรากฏอยู่ภายในจิตใจมนุษย์ ตั้งแต่การก่อสร้างปิรามิดในสมัยอียิปต์  การออกแบบตัวอักษร hieroglyphs บนผนังถ้ำ ขณะที่กรีกนั้นศึกษา Phi ในหลักการทฤษฎีทางหลักคณิตศาสตร์เพื่อที่จะใช้ในงานสถาปัตยกรรม งานออกแบบพื้นที่ว่างของห้อง รวมทั้งงานออกแบบเฟอร์นิเจอร์และผลิตภัณฑ์ต่างๆมากมายที่เราใช้อยู่ในชีวิตประจำวันจนกระทั่งปัจจุบัน

และทั้งหมดนี้คือความลับทางความงามในสัดส่วนของธรรมชาติที่ถ่ายทอดสู่หนทางการดำรงชีวิตทั้งที่ประกอบขึ้นเป็นบ้านร้านค้า อาคารสถานที่ต่างๆ สัดส่วนของเครื่องเรือนเครื่องใช้ ที่ฝังรากลึกอยู่ในจิตใต้สำนึกในความงามของคนเรา ของสรรพสิ่งทั้งหลายปรากฏอยู่รายรอบตัวเราอย่างคุ้นเคย    ขึ้นอยู่กับสายตาที่แตกต่างหลากหลายจะมีมุมมองที่ต่างกัน 

แต่ทั้งนี้และทั้งนั้นความงามที่กล่าวมาข้างต้นมิได้เป็นกฎเกณฑ์ความงามตายตัวตลอดไป เพราะในปัจจุบันกระแสแห่งแฟชั่นด้านการออกแบบได้เปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องอยู่ตลอดเวลา ซึ่งทั้งนี้ขึ้นอยู่กับว่าโลกาภิวัตน์จะพัดพาเราไปในทิศทางใด  ซึ่งยากจะฝืนสภาวะกฎเกณฑ์ใหม่ที่มนุษย์เป็นฝ่ายควบคุมธรรมชาติขึ้นได้    พร้อมๆ กับการสร้างสรรค์ความสวยงามแปลกใหม่ในกระแสวัฒนธรรมแห่งการบริโภควัตถุนิยมตามความพึงพอใจอย่างไม่มีวันหยุดยั้ง

แต่กระนั้นก็ตามเราก็ไม่อาจปฏิเสธความเป็นจริงอันสะดวกสบายที่สรรหาได้ตามอัตภาพของแต่ละคนครอบครัว และแต่ละสังคมจะพึงไขว่คว้าเพื่อความทันสมัยต่อไป  เว้นแต่ว่าบางท่านยังคงพึงพอใจในวิถีธรรมชาติที่ไม่อาจแยกจากและอยากทวนกระแสธรรมชาติมากเกินไปจนทำให้เกิดอุบัติภัยหวนกลับมาทำลายมนุษย์เป็นระลอกๆเช่น สภาวะโลกร้อน ฯลฯ ด้วยการใช้ชีวิตสมถะเรียบง่าย  ลดการทำลายสิ่งแวดล้อม  ถนอมทรัพยากรด้วยความเต็มใจ  และตระหนักในคุณค่าที่ยังต้องพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน   ทั้งนี้ทั้งนั้น ท่านเองเท่านั้นที่จะมีสิทธิเลือก.

Popularity: 23%