โดย รองศาสตราจารย์เอกชาติ จันอุไรรัตน์

..ในช่วงต้นยุคทศวรรษที่ 60 นับเป็นยุคที่ผู้คนต่างคลั่งไคล้สีสันสดใสในรูปทรงอิสระ เบาบาง คงทน เหนียวแน่น และความหลากหลายในด้านประโยชน์ใช้สอย อีกทั้งดูแลทำความสะอาดง่ายของงานผลิตภัณฑ์ที่ทำขึ้นจากพลาสติก โดยมีสหรัฐอเมริกาและตามมาด้วยญี่ปุ่นที่เป็นคู่แข่งขันกันพัฒนา

สินค้าแทบทุกประเภทตั้งแต่เครื่องใช้ไฟฟ้า เครื่องเรือน ของใช้ภายบ้านประเภทต่างๆเช่น จาน ชาม ถ้วย ช้อน ตะกร้าใส่ของ เก้าอี้ ทีวี พัดสม และอีกสารพัด ล้วนผลิตขึ้นจากเครื่องจักรด้วยการฉีด อัด ขึ้นต้นแบบ แม่พิมพ์ ที่สะท้อนยุคอุตสาหกรรมการบริโภค จนกล่าวได้ว่าเป็นสัญลักษณ์ของยุคพลาสติกอย่างจริงจัง หลังจากที่เริ่มก่อร่างสร้างตัวมาตั้งแต่ยุค 50 จนพัฒนาก้าวล่วงเข้าสู่ทศวรรษที่ 70 ก่อนที่งานประเภท โลหะ อลูมิเนียม สเตนเลส และวัสดุจำพวกโพลีฯ ทั้งหลายที่เกิดขึ้นจนกลับมาเป็นที่นิยมในยุคเรทโทรในปัจจุบันที่ยังคงค้างติดลมบนอยู่ในกระแสงานตกแต่งภายใน

การพัฒนาเม็ดพลาสติกในโรงงานอุตสาหกรรม ที่นำกากของเหลือจากการกลั่นน้ำมันปิโตรเคมีมาทดลองผสมผสานสารด้วยวัสดุหลากหลายในกระบวนการผลิตก่อเกิดผลิตภัณฑ์อันทันสมัยที่ก้าวล้ำยุคจนถึงปัจจุบันอันก่อเกิดสารคาร์บอนที่ส่งผลกระทบต่อสภาวะโลกร้อนในปัจจุบันในหลายระดับทั้งสภาพภูมิอากาศ การเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศน์ของธรรมชาติ อุณหภูมิแปรผัน ปรากฏการณ์เอลนิโย เหล่านี้ ล้วนเป็นผลกระทบจากเทคโนโลยีอุตสาหกรรมแทบทุกประเภท ยังไม่รวมถึงการทำลายสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติที่นับวันระบบนิเวศน์จะเปลี่ยนแปลงไป โดยแลกมาซึ่งเทคโนโลยีทันสมัยทั้งในด้านคุณสมบัติที่เบาบางแต่ทนทาน เหนียวแน่นแต่ยืดหยุ่น ฯลฯ โดยผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเรียกต่างกัน เช่น โพลีพรอพเพอรีน คาร์บอนไฟเบอร์ เคฟส่า เทฟล่อน พีอี หรือแม้กระทั่ง งานพีวีซี ทั้งหลายเป็นต้น

อย่างไรก็ตามเราคงไม่สามารถปฏิเสธความเป็นยุคใหม่แห่งพลาสติกได้ เนื่องจากสามารถทดแทนลดทอนการทำลายทรัพยากรธรรมชาติที่เผาผลาญกันอย่างฟุ่มเฟือยในปัจจุบัน รวมถึงทั้งสามารถเลียนแบบได้เสมือนจริงและคงทนต่อการใช้งานกว่าวัสดุธรรมชาติก็ตาม ซึ่งดูเหมือนว่าจะเป็นข้อดีมากกว่าข้อเสียหลายด้านหากใช้งานอย่างคุ้มค่า ไม่เหลือทิ้งเป็นเศษขยะ โดยแยกแยะได้ระหว่างสารอันตรายกับปลอดภัย โดยเฉพาะของเล่นเกี่ยวข้องกับวัยเด็กและมีการนำมาผลิตทดแทน รีไซเคิล ได้อย่างสมดุล

สำหรับคนในโลกยุคปัจจุบันทั้งที่ปฏิเสธหรือหลงใหลคลั่งไคล้ในวัสดุเทคโนโลยีล้ำสมัยเหล่านี้ ต่างพากันชื่นชมและรอคอยนวัตกรรมของผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ ที่จะออกสู่ตลาด ไม่อาจหลีกเลี่ยงบรรดานวัตกรรมเครื่องใช้เครื่องตกแต่งภายในบ้าน จนบางทีลืมหันไปรอบตัวภายในบ้านปรากฏว่าผลิตภัณฑ์ของใช้ตกแต่งบ้านแทบทุกชิ้นทำจากพลาสติกแทบทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็น ตู้เย็น ทีวี คอมพิวเตอร์ เครื่องเล่นเกมของเล่นเด็กและผู้ใหญ่ โต๊ะเก้าอี้ จานชาม มุ้งลวด กรอบวงกบหน้าต่าง บานประตู เสื้อผ้าอาภรณ์ที่สวมใส่รวมไปถึงสีทาบ้านทั้งภายนอกและภายในที่ก็ใช้สีน้ำพลาสติก ฯลฯ

ส่วนที่เหลือผสมผสานอยู่ในบ้านบางส่วนก็มักเป็นโลหะและไม้ธรรมชาติ ที่ไม่น่าจะมากไปกว่า 20 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งสภาพความเป็นอยู่เช่นนี้ได้ค่อย ๆ กัดกร่อนความละเอียดอ่อนภายในจิตใจที่ใฝ่หาความเป็นธรรมชาติมากขึ้น โดยความเป็นสัจจะของวัสดุธรรมชาติค่อย ๆ หายไปทีละน้อยจากการเปลี่ยนแปลงของเก่าเป็นใหม่ภายในที่อยู่อาศัย และนำพามาซึ่งความทันสมัยแต่ขาดหัวใจที่แฝงความรู้สึกอบอุ่นอันแท้จริงอยู่ในการดำรงชีวิต สะท้อนได้จากบ้านพักตากอากาศทั้งทะเล ภูเขา ยังคงอยู่ในความนิยมไม่เสื่อมคลาย ส่วนสำหรับผู้ที่มีบริเวณดินด้านหน้า ด้นข้างหรือหลังบ้านก็ตาม อย่าหันไปเทปูนปูกระเบื้องรอบบ้านกันเสียหมดละครับ หันมาปลูกสวนพืช ผัก ผลไม้ สมุนไพรกันไว้บ้างก็ดีนะครับ เดี๋ยวบ้านและคนจะขาดความใกล้ชิดและเป็นโรคภาวะกระทบกับความร้อนและแสงสะท้อนภายในบรรยากาศ (Heatstroke) กันทั่วทั้งประเทศในช่วงเทศกาลฤดูร้อนตอนนี้ เหลือพื้นที่สักหน่อยปลูกต้นไม้ใหญ่ให้ร่มเงา ขุดบ่อน้ำ เพื่อกรองแสงฝุ่นและความร้อนเข้าบ้านโดยตรง รวมถึงการได้สัมผัสกับธรรมชาติที่ซ่อนอยู่ในจิตวิญญาณของความเป็นมนุษย์กันพอหอมปากหอมคอก็ยังดีนะครับ ถึงกับเรียกได้ว่าติดต่อสัมผัสกับธรรมชาติ (Natural Stroke) และไม่ต้องกลัวโรคปลวกจะขึ้นบ้านกันจนถึงขั้นหวาดระแวงมากเกินไปนักนะครับ ตราบใดที่เสา คาน พื้น บานประตู วงกบ และเฟอร์นิเจอร์ติดตายชั้นล่าง รวมถึงโครงฝ้าและผนังไม่ได้ใช้ไม้เนื้ออ่อนเป็นอาหารล่อใจ

ทั้งหมดนี้เป็นการรักษาสภาวะสมดุลที่คุณต้องสัมผัสกับโลกพลาสติกทั้งในบ้านและที่ทำงานมาตลอดทั้งวันทั้งคืน ช่วยปลุกฟื้นความเอื้ออาทร อ่อนโยน และพึ่งพาอาศัย โดยลดการศัลยกรรมบ้านทั้งภายนอกและภายในให้กลายเป็นพลาสติกมากเกินไปนะครับ ถึงแม้ว่ากระแสนวัตกรรมใหม่ ๆ และกลิ่นไอของงานเรโทรจะยังคงอยู่ต่อไปก็อย่าลืมเปิดใจไว้สำหรับธรรมชาติบ้างก็ดีนะครับ เขียนเรื่องนี้แล้วพาย้อนกลับไปหาบทเพลงอันมีเสน่ห์ของพี่เต๋อ เรวัต พุทธินันท์ที่ยังคงคลอเสียงเพลงรำพันในยุคนั้นจนอันเป็นอมตะว่า “ ดอกไม้พลาสติก ถึงสวยก็ทำด้วยพลาสติก…….ฮีอ…ฮือ พลาสติก…..” เพลงนี้ขอมอบเป็นกำลังใจให้กับผู้ที่อยู่ในวัย 30 ปลาย ๆ และวัย 40 ขึ้นไปล่ะกันนะครับ

สำหรับแนวทางปรับปรุงแก้ไข ได้แก่ การจัดแจกันดอกไม้ ใบไม้สด ไว้ตามจุดต่าง ๆ หากเป็นต้นไม้ในร่มก็จะดีมาก ออกซิเจนจะช่วยลดและกรองกลิ่นสารเคมีและเติมที่เพิ่มความรู้สึกสดชื่นสัมผัสกับธรรมชาติที่วนเวียนกระจายตัวอยู่รอบตัวทั่วบ้านลดลง รวมไปถึงหวาย หิน กรวด ทราย ฯลฯ ก็น่าจะเป็นทางออกที่ดีทางหนึ่งนะครับ….

Popularity: 28%

โดย มาโนช ประภาษานนท์

“ร้อน..ร้อน..ร้อน” ช่วงนี้ คงได้ยินเสียงบ่นจากหลายๆคนแบบนี้ ซึ่งไม่ใช่เรื่องแปลกอะไรเพราะเมืองไทยเป็นเมืองร้อนอยู่แล้ว แต่ถ้าลองสังเกตกันดูดี ๆ ช่วงหลัง ๆ มานี่ ความร้อนรู้สึกว่าจะเพิ่มขึ้นทุกปี คนที่เคยชินกับความร้อนอย่างเรา ๆ ท่าน ๆ ยังชักจะเริ่มทนไม่ไหวแล้ว

  “แล้วจะทำยังไงดีล่ะ” หลักฮวงจุ้ยสอนว่า บ้านที่ดีอยู่แล้วสบายจะต้องเป็นบ้านที่แวดล้อมด้วยธรรมชาติ ความหมายของคำว่า “ธรรมชาติ” ภาพที่นึกถึงก็คือ สภาพที่เป็นป่าเขาลำเนาไพร มีธารน้ำไหลริน ให้ความรู้สึกที่เย็นสบาย ลักษณะธรรมชาติแบบนี้ไม่มีสิทธิ์หาได้ในเมืองใหญ่ที่เต็มไปด้วยบ้านที่แออัดสร้างติด ๆ กัน ประเภทหลังบ้านชนหลังบ้าน เพราะฉะนั้น จึงมีความจำเป็นที่จะต้องสร้างสภาพแวดล้อมของธรรมชาติขึ้นมาเองภายในบ้าน ปัจจุบันการตกแต่ง การจัดสวนภายในบ้าน จึงเข้ามามีบทบาทอย่างมาก เพราะคนเราเริ่มตระหนักแล้วว่า ธรรมชาติมีประโยชน์อย่างยิ่งต่อการดำเนินชีวิต หลังจากที่ธรรมชาติถูกทำลายไปจนเกือบจะเยียวยาไม่ได้อยู่แล้ว

  “แต่งบ้านอย่างไร จึงจะสอดคล้องกับหลักของธรรมชาติล่ะ”
ถ้าจะพูดแบบเข้าใจง่าย ๆ และเห็นภาพ ก็คือ แต่งบ้านให้เป็นรีสอร์ทไงครับ เคยสังเกตกันไหมครับว่า เวลาไปเที่ยวต่างจังหวัด ไปพักที่รีสอร์ทสวย ๆ เราจะรู้สึกผ่อนคลายสบายใจ ได้เห็นสวนสวย ๆ น้ำพุน้ำตก หรือสระน้ำกว้าง ๆ ให้ความรู้สึกสบายอย่างบอกไม่ถูก ได้พักผ่อนอย่างเต็มที่

  “การทำบ้านให้เป็นรีสอร์ท คนในบ้านจะได้พักผ่อนได้ทุกวันใช่ไหมครับ”
ใช่แล้ว นั่นเป็นคอนเซ็ปท์ ในการแต่งบ้านล่ะ องค์ประกอบในการแต่งบ้านให้เป็นรีสอร์ทนั้น จะมีหลายปัจจัยด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบของบ้าน รูปแบบของสวน แต่ถ้ามองกันที่ภาพรวม บ้านที่เป็นรีสอร์ทได้นั้น ก็คือ บ้านที่แวดล้อมไปด้วยสวน นั่นเอง

เมืองไทยเป็นเมืองร้อน การแต่งบ้านจึงเน้นไปที่ความเย็น การจัดสภาพแวดล้อมแบบรีสอร์ท ถือเป็นการตอบโจทย์นี้ได้อย่างตรงจุด สิ่งที่จะเอื้อประโยชน์ที่จะทำให้บ้านเย็น จะมีอยู่ 3 ปัจจัยใหญ่ๆ คือ ลม น้ำ และต้นไม้

    ลม ทำให้อากาศมีการไหลเวียน ไล่กลิ่นอับที่อยู่ในบ้าน นอกจากนี้ยังนำอากาศบริสุทธิ์ (ออกซิเจน) จากต้นไม้ที่อยู่ใกล้มาให้คนรอบข้างอีกด้วย บ้านที่ดีจึงควรอยู่ทางทิศใต้ ตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นทางลมใหญ่ บ้านนั้นจะได้รับลมเต็มที่

   น้ำ ให้ความเย็นสดชื่น น้ำที่เคลื่อนไหวจะให้ความรู้สึกที่มีชีวิตชีวา เบิกบานใจ เมื่อได้มองเห็น เสียงน้ำให้ความเพลิดเพลิน และผ่อนคลาย ยามได้ยิน การจัดวางตำแหน่งของน้ำ จึงควรวางในมุมที่คนในบ้านมองเห็นได้ง่าย เช่น บริเวณหน้าบ้าน ประตูทางเข้า ถ้าเป็นน้ำขนาดใหญ่ เช่น สระน้ำ บ่อน้ำ ควรหลีกเลี่ยงทางทิศตะวันตก เพราะแสงอาทิตย์จะสะท้อนน้ำรบกวนคนในบ้านได้ ควรวางทางทิศเหนือ หรือใต้ ซึ่งเป็นทิศทางลมจะดีกว่า แต่ถ้าเป็นน้ำขนาดเล็กอย่าง น้ำพุ น้ำตก ไหน้ำล้น สามารถเลือกวางได้ทุกจุดในบ้าน

  ต้นไม้ ให้ร่มเงาและปกป้องมลภาวะจากเสียง ฝุ่นละออง และฝน นอกจากนี้ยังให้ออกซิเจนที่บริสุทธิ์ ทำให้อากาศบริเวณนั้นดีกว่าบริเวณทีไม่มีต้นไม้ ถ้าเป็นต้นไม้ใหญ่ ควรเลือกปลูกทางทิศตะวันออก - ตะวันตก เพื่อปกป้องแสงแดดในช่วงเช้าและบ่าย ไม่ควรปลูกต้นไม้ใหญ่ปิดทางลม (เหนือ-ใต้)

เพราะฉะนั้น องค์ประกอบในการจัดสภาพแวดล้อมให้เป็นรีสอร์ท จึงต้องมีทั้ง 3 ปัจจัยนี้ ส่วนการจัดจะทำได้มากน้อยแค่ไหน ก็ขึ้นอยู่กับพื้นที่ของบ้านเป็นสำคัญ ประโยชน์ของการทำบ้านให้เป็นรีสอร์ท นอกจากจะให้ผลดีกับคนในบ้านแล้ว บ้านที่อยู่รายล้อมก็พลอยได้ประโยชน์ไปด้วย ความสวยงามของสวน ความร่มรื่นของต้นไม้ ใครอยู่ใกล้ก็ให้ความรู้สึกดีทั้งนั้น

ลองนึกภาพกันดูว่า ถ้าบ้านทุกหลังเน้นการสร้างสภาพแวดล้อมที่เป็นธรรมชาติ ไม่ต้องอะไรมากหรอกครับ เอาแค่ปลูกต้นไม้คนละต้นสองต้นในบ้านของตัวเอง แค่นี้ก็สามารถสร้างสภาพแวดล้อมที่ดีให้กับสถานที่นั้นแล้ว แถมยังช่วยลดภาวะโลกร้อนให้น้อยลงได้อีกด้วย…

Popularity: 39%